شاید قاضی دادگاه ویژه روحانیت هنگامی که در دادگاه نخست روزنامه سلام خطاب به آیت الله موسوی خوئینی به طعنه پرسید فکر می کنید با توقیف روزنامه شما مردم به خیابان ها می ریزند؟ در مخیله اش نیز نمی گنجید که چند سال بعد توقیف "سلام" عامل زمین لرزه ای بزرگ در فضای سیاسی کشورشود و بسیاری از معادلات سیاسی واجتماعی ایران را تحت تاثیر خود قرار دهد...
اعتراض دانشجویان خشمگین به توقیف روزنامه سلام و هجوم وحشیانه نیروهای "بدون ذکر نام " و"سه نقطه" به کوی دانشگاه وضرب وشتم دانشجویان بی پناه وپس از آن حدود یک هفته نا آرامی در کشور
نقطه عطفی در تاریخ اصلاح طلبی ایران بود که می توان با قاطعیت بیان داشت که سرنوشت اصلاحات در ایران را دگرگون کرد.
بد نیست درسالگرد توقیف سلام نگاهی گذرا به این روزنامه وعملکرد آن در سالهای انتشار بیاندازیم.
روزنامه "سلام قولا من رب الرحیم" با مدیر مسولی آیت الله موسوی خوئینی از نیروهای شاخص جریان چپ خط امام درسال 1369 بر روی پیشخوان روزنامه فروشی ها قرار گرفت، روزنامه ای که در روزهای پایانی حضور نیروهای خط امام در قدرت راه اندازی شد تا این جریان بتواند دیدگاه های خود را در فضای بسته رسانه ای آن روز به گوش جامعه برساند.
نام موسوی خوئینی برای جامعه آن روز ایران نامی نا آشنا نبود نه به جهت تصدی پست دادستانی کل کشور، که بیشتر به خاطر نقش آفرینی وی در برخی بزنگاه های حساس از جمله ماجرای حمله دانشجویان پیرو خط امام به سفارت آمریکا...
جالب اینکه بسیاری از همکاران وی در راه اندازی سلام را نیز دانشجویان پیرو خط امام تشکیل می دادند.
سلام توانست در مدتی کوتاه با مخاطبان خود ارتباط برقرار کند و در فضای یکدست رسانه ای آن دوران حرفی متفاوت را به گوش جامعه رسانده به نقد عملکرد اقتصادی وسیاسی حاکمان بپردازد، همین امر نیز باعث شد که از ابتدای انتشار حاکمیت موانع زیادی را در برابر راه این نشریه قرار دهد.
از توقیف چند روزه گرفته تا بازداشت برخی از نویسندگان این روزنامه واز ایجاد محدودیت ها برای توزیع تا ممنوعیت ورود سلام به برخی ادارات دولتی و....
با این همه به نظر می رسد که در کارنامه عملکرد سلام دو نقطه اوج بیش از همه به چشم می آید که هر کدام از آنها به نوبه خود تاثیرات گسترده ای را برتاریخ ایران گذاشته است.
بدون شک نخستین ومهمترین نقطه اوج عملکرد سلام به انتخابات هفتم ریاست جمهوری وحمایت از سید محمد خاتمی مرتبط می شود،آنجا که این روزنامه به تنهایی در برابر هجوم افتراها،تهمت ها وتخریب ها علیه خاتمی ایستاد وبا برنامه ریزی منسجم ودقیق این گونه تبیلغات را بی اثر گذاشت وچنین شد که در روز سوم خرداد ماه برای نخستین بار سلام با عکس خاتمی رنگین شد.
پس از دوم خرداد هفتاد وشش وحضور روزنامه های جدید وعدم تغییر در نوع عملکرد این روزنامه بسیاری رسالت سلام را تمام شده می پنداشتند وفکر می کردند که با انتشار روزنامه های تازه قدرت تاثیر گذاری سلام کاهش می یابد.
نکته جالب اینکه روزنامه های موفق آن دوران از قبیل جامعه، صبح امروز،مشارکت و... نیزدر بسیاری از مواقع از حلقه همکاران روزنامه سلام بهره می بردند...
اما اتفاقی دوباره نگاه ها را متوجه سلام کرد.
قتل های پی در پی روشنفکران ودگراندیشان در آذر ماه 77 جامعه را در اضطراب ونگرانی فرو برده بود و نوعی ترس در دل نویسندگان مطبوعات جوانه زده بود وهر آن همه در انتظار خبری دیگر وداغی دیگر بودند هرچند که صبح امروز که تازه وارد میدان شده بود در برخی موارد نور بر تاریکخانه می تاباند اما هنوز نتوانسته بود جایگاه خود را در مطبوعات ایران بیابد ودر نتیجه تاثیر گذار نمی نمود.
فضای سیاسی کشور در حال خزیدن به سمت سکوت وعافیت طلبی بود که ناگاه اقدام شجاعانه ودرعین حال فداکارانه سلام وموسوی خوینی در اعلام اینکه برخی اعضای وزارت اطلاعات در قتل ها دست داشته اند وباید به هر صورت ممکن با این جریان برخورد شود برای لحظه ای خورشید را به تاریکخانه وارد کرد وچهره این گروه خودسر را به جامعه نمایاند.
همه تحلیلگران سیاسی کشور واز جمله شخص آیت الله موسوی خوئینی مطمئن بودند که این اقدام بی هزینه نخواهد بود با این حال برای ادامه روند اصلاحات کسی باید این از خود گذشتگی را می پذیرفت دست اندرکاران سلام چه مردانه این امر را پذیرفتند...
در ادامه این ماجرا وبا انتشار نامه منتسب به سعید امامی بسیاری از صاحبان قدرت دیگر تاب تحمل سلام را در خود ندیدند وخواهان توقیف این روزنامه شدند...
سلام هرچند که پس از توقیف پنج ساله به گفته آیت الله موسوی خوئینی دیگر منتشر نمی شود اما چنان تاثیری بر تاریخ دو دهه اخیر ایران گذاشت که بدون شک در آینده ودر بحث مطالعه تاریخ روزنامه نگاری ایران بخشی خاص برای دوران سلام در نظر گرفته خواهد شد.
با این همه و با فضای موجود جامعه، بسیاری از مردم منتظر سلامی دوباره هستند... وبسیاری امیدوارند که روزی دوباره دردکه روزنامه فروشی سلام قولا من رب الرحیم را ببینند.
